Việt Nam là nước xuất khẩu dăm gỗ lớn nhất thế giới

Dăm gỗ được làm từ cừ tràm, bạch đàn, keo. Xuất khẩu dăm gỗ bạch đàn và gỗ keo lai Việt Nam đã tăng gấp hơn 10 lần trong một thập kỷ vừa qua. Năm 2001, cả nước chỉ xuất khẩu 400.000 tấn dăm gỗ nhưng đến năm 2011, đã tăng thêm 5 triệu tấn so với khởi điểm. Lượng xuất khẩu trong năm 2011 cao hơn 36% so với năm 2010 và tăng gấp ba lần kể từ năm 2007. 

Australia là nhà cung cấp dăm gỗ lớn nhất trên thế giới trong gần 20 năm qua nhưng cho đến nay Việt Nam với các lô hàng chiếm khoảng 20% lượng giao dịch trên toàn cầu năm 2011 đã thay thế vị trí này.

Theo nhận định của các chuyên gia, việc mở rộng công suất bột giấy tại Trung Quốc là nguyên nhân dẫn đến việc gia tăng mạnh mẽ số lượng các đồn điền gỗ cứng và các cơ sở chế biến dăm mảnh ở Việt Nam. Mặt hàng này được xuất khẩu chủ yếu qua khu vực cảng Hải Phòng và dọc các cảng miền Trung. 

Ông Trần Lê Huy, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Bình Định, cho biết năm 2012 cả nước đã xuất khẩu khoảng 6,2 triệu tấn dăm khô, đạt kim ngạch 650 triệu USD và trở thành nước xuất khẩu dăm gỗ lớn nhất thế giới. Các thị trường nhập khẩu dăm gỗ lớn nhất là Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan. 

Với ngành sản xuất giấy, dăm gỗ là một dạng nguyên liệu thô, có giá trị thấp hơn rất nhiều nếu chọn hướng xuất khẩu nguyên liệu giấy và bột giấy. 

Theo ông Vũ Ngọc Bảo, Tổng thư ký Hiệp hội Giấy và bột giấy Việt Nam, các nhà máy giấy trong nước đang phải nhập khẩu nguyên liệu bột giấy với giá cao gấp 9-10 lần giá dăm xuất đi. Trong khi giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam sang Trung Quốc và Nhật Bản chỉ khoảng 110-120 USD/tấn thì giá nhập khẩu bột giấy lại ở mức trung bình 900-1.000 USD/tấn. Đây là ví dụ rõ nét về thực trạng “xuất thô, nhập tinh” mà ngành giấy đã lên tiếng từ hàng chục năm qua. 

Dù lượng dăm gỗ xuất khẩu khổng lồ như vậy nhưng giá trị kim ngạch thu về hàng năm chỉ đạt khoảng 300 triệu USD còn số tiền phải chi ra để nhập khẩu lượng bột giấy lên tới 700 triệu USD/năm. 

Điều này cũng dấy lên lo ngại về việc phát triển quá nhanh của ngành dăm gỗ làm tăng tình trạng thiếu hụt nguồn nguyên liệu của ngành sản xuất đồ gỗ nội thất và các nhà máy giấy. Vì thế, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã kiến nghị hạn chế xuất khẩu dăm gỗ thông bằng hạn ngạch và áp thuế xuất khẩu ở mức 5-10%.